เครื่องช่วยหายใจคืออะไร ต่างจากเครื่องผลิตออกซิเจนยังไง? เจาะลึกความต่างที่คนดูแลผู้ป่วยต้องรู้

เมื่อคนในครอบครัวเราเริ่มแสดงอาการเหนื่อยหอบ หายใจลำบาก หรือมีปัญหาสุขภาพเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจ สิ่งหนึ่งที่สามารถเป็นทางออกในเรื่องนี้ได้ก็คือ “อุปกรณ์ที่ช่วยให้หายใจสะดวกขึ้น” แต่ด้วยความที่เราไม่รู้ว่าต้องดูยังไง ซื้อแบบไหนถึงจะดี ถ้าเลือกผิดอาจนำไปสู่การเลือกซื้อหรือใช้งานอุปกรณ์ที่ไม่ตรงกับโรค โดยเฉพาะ “เครื่องช่วยหายใจ” และ “เครื่องผลิตออกซิเจน” ที่หลายคนคิดว่าเป็นเครื่องเดียวกันและใช้แทนกันได้ แท้จริงแล้ว อุปกรณ์ทั้งสองชนิดนี้ทำหน้าที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง บทความนี้จะพาไปเจาะลึกความต่าง เพื่อให้คุณสามารถเลือกใช้ได้อย่างถูกต้อง ปลอดภัย และตรงตามคำแนะนำของแพทย์มากที่สุด

เครื่องช่วยหายใจคืออะไร ใช้ทำหน้าที่ช่วยหายใจแบบไหนบ้าง

เครื่องช่วยหายใจ คืออุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ใช้ช่วยพยุงการหายใจของผู้ป่วย ในกรณีที่ร่างกายของผู้ป่วยหายใจเองได้ไม่เพียงพอ หายใจลำบาก หรือมีภาวะที่ทำให้ปอดและระบบทางเดินหายใจทำงานได้ลดลง โดยกลไกสำคัญของ เครื่องช่วยหายใจ จะทำการใช้ “แรงดันอากาศ” (Positive Pressure) ในการพลักดันและพยุงลมหายใจให้เข้าสู่ปอดของผู้ป่วย โดยตัวเครื่องสามารถควบคุมปริมาณอากาศ อัตราการหายใจเข้า-ออก และแรงดันให้เหมาะสมกับสภาวะปอดของผู้ป่วยแต่ละราย ช่วยลดภาระการทำงานของกล้ามเนื้อทรวงอก ทำให้ผู้ป่วยได้รับอากาศที่เพียงพอและช่วยประคับประคองสัญญาณชีพให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัย

เครื่องช่วยหายใจทางการแพทย์เหมาะกับใคร และมักใช้ในสถานการณ์แบบไหน

เนื่องจากเป็นอุปกรณ์ที่มีความซับซ้อน เครื่องช่วยหายใจทางการแพทย์ จึงมักถูกจำกัดการใช้งานภายใต้สถานการณ์เฉพาะ และต้องผ่านสภาวะการประเมินจากแพทย์อย่างถี่ถ้วน โดยกลุ่มผู้ป่วยและสถานการณ์หลักๆ ที่จำเป็นต้องใช้ อุปกรณ์เครื่องช่วยหายใจ ได้แก่

  • ผู้ป่วยวิกฤตหรือผู้ป่วยหนัก (ICU) ที่มีภาวะระบบหายใจล้มเหลวเฉียบพลัน ปอดอักเสบรุนแรง หรือติดเชื้อในกระแสเลือดจนส่งผลต่อระบบทางเดินหายใจ
  • ผู้ป่วยหลังการผ่าตัดใหญ่ ที่ยังไม่ฟื้นตัวดีจากฤทธิ์ของยาสลบ ทำให้กล้ามเนื้อหายใจยังทำงานได้ไม่เต็มที่
  • ผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัวเรื้อรัง เช่น โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง (ALS) หรือผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) ในระยะรุนแรงที่ไม่สามารถขับแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ออกจากร่างกายเองได้

ข้อควรระวัง อุปกรณ์เครื่องช่วยหายใจ ไม่ใช่อุปกรณ์ที่ญาติหรือผู้ดูแลจะสามารถเดินไปซื้อมาให้ผู้ป่วยลองใช้งานเองแบบสุ่มสี่สุ่มห้าได้ เพราะการตั้งค่าแรงดันที่ผิดพลาดอาจส่งผลให้ปอดเกิดการบาดเจ็บหรือเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตได้ ดังนั้นการใช้เครื่องมือชนิดนี้จะต้องอยู่ในความดูแลและได้รับใบสั่งจากแพทย์เท่านั้น

เครื่องช่วยหายใจ กับ เครื่องผลิตออกซิเจน ต่างกันยังไง 

เราจะมาคลายข้อสงสัยกันว่า เครื่องช่วยหายใจ กับ เครื่องผลิตออกซิเจน มีส่วนไหนที่แตกต่างกันบ้าง เพื่อที่จะให้เห็นภาพชัดเจน เรามาดูข้อเปรียบเทียบในเชิงหน้าที่และการทำงานของอุปกรณ์ทั้งสองชนิดนี้กัน

  • เครื่องผลิตออกซิเจน: ทำหน้าที่ “คัดกรองและผลิตออกซิเจน” โดยดึงอากาศรอบตัวมาผ่านสารกรองเพื่อแยกแก๊สไนโตรเจนออก จนได้เป็น ออกซิเจนช่วยหายใจ ที่มีความเข้มข้นสูง (ประมาณ 90-96%) ส่งผ่านสายให้ผู้ป่วยสูดดมเข้าไปเอง อุปกรณ์นี้ไม่ได้มีแรงดันในการดันลมเข้าปอด ผู้ป่วยยังต้องเป็นผู้กำกับการหายใจเข้า-ออกด้วยตัวเอง เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่มีค่าออกซิเจนในเลือดต่ำ แต่ปอดและกล้ามเนื้อหายใจยังทำงานได้ปกติ
  • เครื่องช่วยหายใจ: ทำหน้าที่ “ควบคุมและพยุงกลไกการหายใจ” โดยใช้แรงดันในการส่งอากาศ (ซึ่งสามารถต่อพ่วงกับแหล่งออกซิเจนได้) เข้าสู่ปอดโดยตรง ตัวเครื่องจะโฟกัสที่การช่วยขยายปอดและการระบายแก๊สเสีย เหมาะสำหรับผู้ที่ปอดทำงานล้มเหลว หรือไม่มีแรงหายใจเอง
อุปกรณ์ช่วยหายใจ

ออกซิเจนช่วยหายใจจำเป็นเมื่อไหร่ และต้องดูอะไรควบคู่กับอาการผู้ป่วย

สำหรับการให้ ออกซิเจนช่วยหายใจ แก่ผู้ป่วยที่บ้านนั้น จะมีความจำเป็นเมื่อร่างกายเริ่มส่งสัญญาณเตือนว่าได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ โดยผู้ดูแลควรสังเกตอาการเหล่านี้ควบคู่กันไป

  • อาการแสดงทางร่างกาย : ผู้ป่วยมีอาการเหนื่อยง่าย หายใจหอบถี่ แน่นหน้าอก ริมฝีปากหรือปลายมือปลายเท้าเริ่มมีสีคล้ำ หรือมีประวัติเป็นโรคเกี่ยวกับปอดและหัวใจ
  • ค่าออกซิเจนในเลือด (SpO2) : ควรใช้เครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้วตรวจสอบ หากค่าที่ได้ต่ำกว่า 95% (หรือต่ำกว่าเกณฑ์ที่แพทย์ประจำตัวกำหนด) ถือเป็นสัญญาณว่าปอดเริ่มมีปัญหาในการแลกเปลี่ยนแก๊ส

อย่างไรก็ตาม แม้จะพบว่าระดับออกซิเจนต่ำ แต่สิ่งที่ต้องตระหนักอยู่เสมอคือ อุปกรณ์ ที่ช่วยหายใจ หรือให้ออกซิเจนที่เหมาะสมกับผู้ป่วยในขณะนั้น ควรขึ้นอยู่กับการประเมินของแพทย์เป็นหลัก ไม่ใช่ว่าเห็นคำว่า “ช่วยหายใจ” แล้วจะเลือกซื้ออุปกรณ์ประเภทใดมาใช้เองทันที เพราะในบางเคส อาการเหนื่อยหอบอาจเกิดจากการสะสมของแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งต้องการการระบายด้วยเครื่องช่วยหายใจ ไม่ใช่การอัดแก๊สออกซิเจนเข้าไปเพิ่ม

เลือกอุปกรณ์เครื่องช่วยหายใจหรืออุปกรณ์ให้ออกซิเจน ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนเสมอ

หากคุณกำลังมองหาอุปกรณ์เกี่ยวกับออกซิเจน ไม่ว่าจะเป็น ถังออกซิเจน เครื่องผลิตออกซิเจน หรืออุปกรณ์เสริมทางการแพทย์ต่างๆ และต้องการคำแนะนำที่ถูกต้อง แม่นยำ ปลอดภัย มอบความไว้วางใจให้ Queenmed Group (บริษัท ควีนเมด จำกัด) ดูแลคุณ

Queenmed Group คือผู้เชี่ยวชาญตัวจริงด้านการให้บริการเติมออกซิเจนมาตรฐานสากล มั่นใจได้ในความบริสุทธิ์สะอาดของแก๊ส และถังที่ผ่านการฆ่าเชื้อทุกใบ พร้อมทั้งเป็นผู้จัดจำหน่ายเครื่องมือแพทย์และอุปกรณ์สนับสนุนการแพทย์ครบวงจร ยิ่งไปกว่านั้น เราเข้าใจดีว่าเรื่องของลมหายใจและการเจ็บป่วยนั้นรอไม่ได้ แบรนด์จึงพร้อมดูแลคุณด้วยบริการรวดเร็วตลอด 24 ชั่วโมง แสตนด์บายส่งด่วนทันทีเมื่อมีความต้องการเร่งด่วน นำทีมโดยทีมงานมืออาชีพที่มีความเชี่ยวชาญ คอยให้คำปรึกษาและสอนวิธีใช้งานอย่างละเอียด เพื่อความปลอดภัยสูงสุดของผู้ป่วย

QueenMed Group

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *